Szukasz psychologa sportu lub pracy w Warszawie? Pomoc masz w zasięgu ręki w naszych gabinetach!

Biochemiczne i neurofizjologiczne właściwości spostrzegania

Wiele słuszności tkwi u podstaw dążenia, aby w miarę gromadzenia nowych wyników badań i konstruowania nowych hipotez wprowadzać nowe nazwy, wolne od obciążeń starymi błędami. Nie wydaje się jednak, żeby postęp nauki musiał zawsze manifestować się w ten właśnie sposób. Otóż w przypadku „wrażeń” i ..spostrzeżeń” nazwy te utrzymały się ostatecznie na terenie psychologii, a nawet zostały uznane za wygodne i trafne. Te życzliwe słowa pod adresem starych nazw wypowiedział wybitny psycholog kanadyjski D. O. Hebb – autor popularnego u nas podręcznika psychologii – w pracy (napisanej wraz z Olgą Favreau) o mechanizmie spostrzegania. To jednak, że patrzymy na „wrażenia” i „spostrzeżenia” bez dawnej podejrzliwości wynika z faktu, że nazwy te oznaczają obecnie z gruntu nowe treści.

Współczesna nauka zmierza do coraz bliższego poznania biochemicznych i neurofizjologicznych właściwości procesów spostrzegania, jak również i innych procesów poznawczych, a zwłaszcza pamięci. Niezależnie od tego zasadniczego kierunku badań, przedmiotem zainteresowań pozostają psychologiczne aspekty poznania, a m.in. rola doświadczenia i nastawienia wśród czynników warunkujących treść spostrzeżeń oraz ich różnorodność i wybiórczość.

Treść spostrzeżenia, np. wzrokowego, zależy w istotnej mierze od znajomości przedmiotów podobnych, widzianych poprzednio i zapamiętanych, a również od stanu emocjonalnego w chwili .spostrzegania, jak i od wielu innych czynników. Doświadczenie, nabyte zwłaszcza w wyniku własnej aktywności, i zasób posiadanych informacji umożliwiają trafne wyodrębienie spostrzeganych przedmiotów z tła, na którym występują, oraz widzenie przedmiotów jako pewnych całości, a nie jako zbioru elementów. Ponadto, i również w wyniku uczenia się, przedmioty są spostrzegane w sposób stały, tzn. że patrzący dostrzega je w zwykłych rozmiarach, niezależnie od odległości. „Mały” dom, mały bo widziany na odległym wzgórzu, w treści spostrzeżenia zachowuje swe rzeczywiste rozmiary. Stałość spostrzegania znajduje też wyraz w tendencji widzenia przedmiotów: niezależnie od kąta patrzenia, jako niezmienionych pod względem położenia i kształtu.

Wpływ uczenia się na treść spostrzeżeń przejawia się i w tym, że człowiek jest w stanie rozpoznać przedmiot dostrzegając tylko niektóre jego fragmenty. Szukając np. po ciemku lampy lub kluczy, człowiek zwykle rozpoznaje te przedmioty bez dokładnego przesuwania palcami po ich powierzchni. Treść spostrzeżenia zostaje dopełniona poprzez informacje zawarte w spoistych i utrwalonych strukturach poznawczych. Z tego samego względu zarys znanego przedmiotu, nawet wyznaczony linią przerywaną, na ogół „odczytywany” jest poprawnie i to nieraz na pierwszy rzut oka.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.