Cechy wspólne dla całej młodzieży

Wielu autorów, zwłaszcza amerykańskich, uważa, że istnieją pewne cechy wspólne dla całej młodzieży, które odróżniają ją w sposób zdecydowany od pokolenia ludzi dorosłych. Różnice te zarysowują się w dziedzinie uznawanych wartości i norm, wzorów i sposobów zachowania się, poglądu na świat itp., co pozwala mówić o istnieniu odrębnej „podkultury młodzieżowej”. W Polsce stanowisko to jest często reprezentowane (por. np. Dyoniziak, 1965). Jednakże w świetle nowszych badań, wykazujących – jak wielokrotnie podkreślaliśmy – fakt dużego zróżnicowania młodzieży, uwarunkowany czynnikami społeczno-kulturowymi, coraz częściej odzywają się głosy (także w Stanach Zjednoczonych), że trudno jest mówić o jednej „podkulturze młodzieżowej”, bo jest ich wiele różnorodnych. „Istnieje praktycznie – powiada M. Kozakiewicz (1970,. s. 126- 127)- nieograniczona wielość «podkultur», w których tylko pewne elementy powtarzają się, inne zaś są całkowicie różne. Styl życia i moda na strój, włosy, wzorce, ideały i ambicje, pojęcie «fasonu» i «honoru» są na pewno inne w środowisku młodych sportowców niż młodych studentów humanistyki, inne wśród młodych rolników niż wśród młodych żołnierzy (…) Wspólne i jednolite jest to, że większość młodych ludzi skłania się ku jakiejś «podkulturze».i czuje się związana z jakimś sposobem bycia przyjętym w ich grupie” (podkreślenia moje-M.Ż).

Czytaj dalej Cechy wspólne dla całej młodzieży

RÓŻNICE PŁCI

Interesującą i prostą ilustracją trudności, jakie nasuwa dobór próbek do badań, przedstawia badanie różnic u mężczyzn i kobiet pod wpływem wieku. Znany jest fakt, że kobiety żyją średnio dłużej niż mężczyźni i wcześniej osiągają biologiczną dojrzałość. Oznacza to, że czterdziestoletni mężczyzna jest przeciętnie biologicznie starszy niż czterdziestoletnia kobieta. Udział mężczyzn i kobiet w tym samym wieku życia w jednej próbce badanych może zacierać różnice zmian zachodzących z wiekiem, które związane są z płcią. Problem ten jest często niedoceniany i przyjmuje się po prostu, iż różnice zależne od !płci nie mają znaczenia. Wiedza o różnicach dotyczących wpływu wieku na sprawność działania i zdolności mężczyzn i kobiet jest bardzo skromna i niewiele jest na ten temat badań. Badacze sprawdzają jedynie, czy w dobranych próbkach grupy mężczyzn i kobiet są porównywalne i gdy nie widzą między tymi grupami istotnych różnic łączą otrzymane wyniki. Dla zapewnienia porównywalności stosuje się Określony sposób doboru. Badacz dobiera mianowicie grupy mężczyzn i kobiet dó badanej próbki tak, aby były porównywalne ich ilorazy inteligencji, wiek, za- sób słownictwa oraz inne cechy ważne w danym badaniu, np. ostrość wzroku, szybkość pisania lub pamięć bezpośrednią. Wechsler nie znalazł wyraźnych różnic związanych z płcią w swych badaniach nad wpływem wieku na inteligencję, ale skala Wechslera, podobnie jak inne testy inteligencji, opracowana jest tak, że eliminuje elementy, które mogłyby wykazać przewagę jednej płci nad drugą. Inne badania nad wpływem wieku na wyższe procesy umysłowe również nie wykazały różnic płci we wpływie wieku na spadek zdolności intelektualnych. Badania nad wpływem wieku na twórczość wykazały duże podobieństwo w osiągnięciach u kobiet i mężczyzn. Jedyny wyjątek stanowi uczenie się mechaniczne, które u kobiet mniej pogarsza się pod wpływem wieku. A jednak pod wieloma względami mężczyźni i kobiety nie mogą być traktowani równorzędnie w eksperymentach. W ogólnej populacji między mężczyznami a kobietami istnieją różnice w zakresie wykształcenia, śmiertelności, zatrudnienia, chorób, procentu samobójstw, stanu zdrowia psychicznego itd. A zatem nawet wtedy, gdy badacz prawidłowo dobierze skład mężczyzn i kobiet w badanej próbce, może nie uwzględnić pewnych niewidocznych a istotnych zmiennych, uznając mylnie, iż dobrana grupa mężczyzn jest tak samo reprezentatywna dla całej populacji mężczyzn jak dobrana grupa kobiet dla ogólnej populacji kobiet. Niewystarczająca jednak obecnie wiedza o istotnych dla procesu starzenia się cechach obu płci ogranicza dalszy postęp badań w tym zakresie.

Czytaj dalej RÓŻNICE PŁCI

Rozwój abstrakcji i uogólniania u dzieci od 3 do 7 lat cz. II

Klasa logiczna — produkt klasyfikacji, czyli operacji, która zakłada ujęcie stosunku części (elementów) do całości w aspekcie przynależności (należy do klasy A) i włączania (klasa A jest częścią klasy B), z czym łączy się wnioskowanie (a zatem klasa B jest większa od klasy A).

Czytaj dalej Rozwój abstrakcji i uogólniania u dzieci od 3 do 7 lat cz. II

OPINIE O STARSZYCH ROBOTNIKACH

Chociaż zdolności i możliwości pracy zawodowej ule-] gają zmianom przez całe życie, można stwierdzić, że po czterdziestce dla robotników wykwalifikowanycl i półwykwalifikowanych następuje pewien przełom! Nadzór techniczny i przełożeni mają różnorodne po{ glądy na temat pracy „starszych” robotników. Istnieje jednak dość powszechna opinia, że pracują oni wolniej] ale niekoniecznie mniej wydajnie, albowiem długolet-f nie doświadczenie i indywidualnie wypracowane meto] dy kompensują mniejszą szybkość ruchów i obniżeni sprawności sensorycznych (47). Gorszy jest ich star zdrowia, wzroku i słuchu, szybciej występuje zmęcze-l nie, częstsze są przypadki choroby płuc i żołądka. Uwa-j ża się, że starsi robotnicy uczą się wolniej, jednak na ich pracy można polegać, szczególnie w zakresie robo] wymagających niepełnych kwalifikacji. Okresem naj-j lepszym dla uczenia się nowej pracy i adaptacji dc nowych metod są lata między 15 a 35 rokiem życia!

Czytaj dalej OPINIE O STARSZYCH ROBOTNIKACH

MOŻESZ PRAWIE WSZYSTKO

Każdy z nas wykorzystuje tylko niewielki procent siły swoich mięśni i możliwości swojego umysłu. I nie jest to moje pobożne życzenie ani wyraz ogólnej wiary w człowieka, tylko wynik żmudnych i wieloletnich badań fizjologów. Jak sądzę, osiągamy tak mało w stosunku do swoich możliwości między innymi dlatego, że brak nam wiary w ich ogrom i różnorakość.

Czytaj dalej MOŻESZ PRAWIE WSZYSTKO

Zagadnienie konformizmu kultury

K. CGarrison stwierdza specjalną wrażliwość młodocianych na uznanie społeczne, które jego zdaniem jest silniejsze w czasie dorastania niż w jakimkolwiek innym okresie życia. Stąd też najbardziej specyficzną cechą rówieśniczych grup w okresie dorastania – w porównaniu z dziećmi i dorosłymi – jest niewolniczy wprost konformizm, obowiązujący w tych grupach.

Czytaj dalej Zagadnienie konformizmu kultury

Ocena realizmu młodzieńczego – dalszy opis

Podobnie jak E. Flesznerowa, pozytywny obraz poglądów młodzieży otrzymał również Cz. Kowal65 w swych badaniach nad młodzieżą klas licealnych, jakkolwiek liczba osób badanych była zbyt mała (83), by mogła służyć za podstawę do uogólnień. W każdym razie w badanej grupie 45°/o wyznaje zasady moralno-społeczne uznawane przez nasze społeczeństwo za wartościowe. Młodzież ta jest np. zdania, że człowiek powinien być uczciwy i porządny, starać się dokonać w życiu czegoś pożytecznego dla społeczeństwa, powinien być gotowy do poświęceń w imię dobra społecznego i dla ratowania z niebezpieczeństwa drugiego człowieka, interesować się sprawami społeczno-politycznymi, uznawać i uczciwie stosować w życiu zasady socjalizmu (s. 48). Dalsze 48% badanych uznaje co najmniej część tych zasad, albo też wszystkie, ale z pewnymi ograniczeniami. Tylko 7% badanych odrzuciło te pozytywne zasady.

Czytaj dalej Ocena realizmu młodzieńczego – dalszy opis

Rozwój osobowości – dorosły

Teraz, gdy jednostka osiągnęła już dojrzałość, jest ona osobą, której głównym wyznacznikiem zachowania jest zbiór zorganizowanych i spójnych cech. Cechy te powstawały w różny sposób z ubogiego motywacyjnego wyposażenia noworodka. Dokładny przebieg kształtowania się tych tendencji nie jest szczególnie interesujący, ponieważ zgodnie z zasadą autonomii funkcjonalnej nie czerpią one już swej siły motywacyjnej z pierwotnych źródeł, jakiekolwiek by one były. Jak ujął to Allport: „To, co kieruje zachowaniem, kieruje nim teraz”, i nie musimy znać historii popędu, by zrozumieć jego działanie. Funkcjonowanie tych cech ma w znacznej mierze charakter świadomy i racjonalny. Normalna jednostka z reguły wie, co robi i dlaczego to robi. Jej zachowanie układa się w spójny wzorzec, a jądro tego wzorca stanowią funkcje, które

Czytaj dalej Rozwój osobowości – dorosły

Sentymenty

Sentyment jest ukształtowaną przez środowisko, danamiczną cechą źródłową. Jest więc podobny do ergu, z tym wyjątkiem, że stanowi wynik oddziaływania czynników społeczno-kulturowych, czyli związanych z doświadczeniem, a nie determinantów konstytucjonalnych. Według słów Cattella sentymenty są ważnymi nabytymi strukturami dynamicznymi o charakterze cech {trait structures), powodującymi, że ich posiadacze zwracają uwagę na pewne obiekty czy klasy obiektów, doświadczają wobec nich pewnych uczuć oraz reagują na nie w pewien sposób (1950, s. 161).

Czytaj dalej Sentymenty