Szukasz psychologa sportu lub pracy w Warszawie? Pomoc masz w zasięgu ręki w naszych gabinetach!

CZYNNIKI ZMIAN LUDNOŚCI

DZIETNOŚĆ. Istnieją dwa pokrewne pojęcia, które są niezbędne dla zrozumienia zjawiska przyrostu ludności. Dzietność to przeciętna liczba dzieci urodzonych przez kobiety w wieku rozrodczym (od piętnastu do czterdziestu pięciu lat): ma ona wpływ na długofalowe zmiany w obrębie populacji. Potencjalna płodność to liczba dzieci, które mogłaby urodzić przeciętna kobieta w wieku rozrodczym. Z przyczyn ekonomicznych, zdrowotnych i kulturowych wskaźnik dzietności jest z reguły niższy od wskaźnika potencjalnej płodności.

Surowy wskaźnik urodzeń, czyli liczba żywych urodzeń w danym roku, przypadająca na każde tysiąc osób populacji, ma wpływ na krótkofalowe zmiany w jej obrębie. W roku 1987 surowy wskaźnik urodzeń w Stanach Zjednoczonych wynosił 15,3 (Biuro Spisu Ludności, 1987b). Wskaźnik ten określa się jako „surowy”, ponieważ jego podstawą jest całkowita liczba ludności – mężczyzn, kobiet i dzieci. Zestawienie surowych wskaźników urodzeń może być mylące, jeśli badane populacje różnią się pod względem składu. Jednakże jest to użyteczny wyznacznik ogólnej dzietności społeczeństwa. Wskaźniki urodzeń mogą być również obliczane dla pewnych części populacji, np. grup rasowych czy etnicznych.

UMIERALNOŚĆ. Ludność zmienia się również na skutek tego, że ludzie umierają, to znaczy, na skutek umieralności. Surowy wskaźnik umieralności określa liczbę zgonów przypadającą w danym roku na każde tysiąc osób populacji. W roku 1986 surowy wskaźnik umieralności w Stanach Zjednoczonych wynosił 8,7. Innym wskaźnikiem umieralności jest wskaźnik umieralności niemowląt, czyli liczba zgonów w pierwszym roku życia, przypadająca na każde tysiąc żywych urodzeń w danym roku. W roku 1986 wskaźnik umieralności niemowląt w Stanach Zjednoczonych wynosił 10,3: jest on nieco wyższy, niż można by oczekiwać po tak zamożnym kraju, z powodu stosunkowo dużej umieralności niemowląt urodzonych w najuboższych warstwach społeczeństwa (patrz rozdz. 18). Przeciętnie trwanie życia to wskaźnik określający, jak długiego przeciętnie życia może się spodziewać osoba urodzona w danym roku (patrz rozdz. 18).

Przeciętne trwanie życia mężczyzn urodzonych w Stanach Zjednoczonych w roku 1985 wynosi 71,2 lata, a kobiet 78,2 lata: oznacza to około sześćdziesię- cioprocentowy wzrost w ciągu tego stulecia. Długość ludzkiego życia (maksymalna możliwa długość życia) w tym samym czasie zmieniła się tylko nieznacznie. Z powodu chorób podeszłego wieku bardzo niewielu ludzi żyje dłużej niż 100 lat.

MIGRACJA. Ludność zmienia się nie tylko dlatego, że ludzie rodzą się i umierają, ale również dlatego że przenoszą się z miejsca na miejsce. Migracja oznacza przemieszczenie się ludzi z jednego położenia geograficznego w inne celem zmiany miejsca stałego zamieszkania. Taki ruch ludności może się odbywać w obrębie społeczeństwa (migracja wewnętrzna) lub między społeczeństwami (migracja międzynarodowa). Wskaźnik migracji danego społeczeństwa to różnica między liczbą osób napływających (imigracja) i opuszczających (emigracja) społeczeństwo w ciągu roku.

Ludzie dobrowolnie migrują z dwóch głównych powodów, zwanych niekiedy czynnikami „przyciągania-odpychania”. Po pierwsze, migrują wtedy, gdy nowe miejsce zamieszkania przyciąga ich, skłania do osiedlenia się. Przykładem czynnika przyciągania jest nadzieja na uzyskanie wolności religijnej lub korzyści ekonomicznych. Po drugie, ludzie migrują, jeśli miejsce, które postanowili opuścić, odpycha ich, jest niegościnne. Przykładami czynnika odpychania są głód, wojna i epidemia. Migracja często wiąże się jednocześnie z czynnikami przyciągania i odpychania.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.