Szukasz psychologa sportu lub pracy w Warszawie? Pomoc masz w zasięgu ręki w naszych gabinetach!

Jaźń u Junga

W swych wcześniejszych pracach Jung określał jaźń jako całość procesów psychicznych lub całą osobowość. Jednakże w swych badaniach nad archetypami odkrył archetyp reprezentujący ludzkie dążenie do jedności (Wilhelm i Jung, 1931). Archetyp ten wyrażają liczne symbole, głównym zaś symbolem jedności jest mandala, czyli koło magiczne (Jung, 1955a). W swej książce Psychologie undalchemie (1944 – Psychologia i alchemia) Jung przedstawia psychologię jedności i pełni, której centralne miejsce zajmuje symbol mandali. Głównym pojęciem psychologii pełni i jedności jest pojęcie jaźni.

Jaźń stanowi centrum osobowości, wokół którego koncentrują się inne systemy. Jaźń scala te systemy i zapewnia osobowości jedność, równowagę i stabilność. Jeśli wyobrazimy sobie świadomą osobowość z jej centrum, czyli ego, jako przeciwstawną nieświadomości i dołączymy do tego obrazu proces asymilacji treści nieświadomych, to możemy uważać tę asymilację za rodzaj zbliżenia między świadomością i nieświadomością. Centrum osobowości nie będzie się już wtedy pokrywało z ego, lecz będzie zajmowało pewien punkt pomiędzy świadomością a nieświadomością. Będzie to punkt nowej równowagi, nowego ześrodkowania całej osobowości, jej rzeczywiste centrum, które ze względu na swą ogniskową pozycję między świadomością a nieświadomością, zapewnia osobowości nowe, bardziej trwałe podwaliny (Jung, 1945, s. 219).

Jaźń jest celem, do którego ludzie stale dążą, lecz rzadko udaje się im go osiągnąć. Jak wszystkie archetypy, motywuje ona ludzkie zachowanie i sprawia, iż jednostka dąży do osiągnięcia pełni i jedności, szukając jej najczęściej w religii. Prawdziwe doświadczenie religijne najbardziej zbliża nas do urzeczywistnienia jaźni, a postacie Chrystusa i Buddy są najbardziej rozwiniętymi wyobrażeniami archetypu jaźni, jakie można znaleźć we współczesnym świecie. Zapewne nie przypadkiem Jung odkrył pojęcie jaźni przy okazji swych studiów nad religiami Wschodu, w których dążenie do pełni i jedności ze wszechświatem jest znacznie silniej rozwinięte niż w religiach zachodnich i urzeczywistniane jest za pomocą różnych praktyk rytualnych, takich jak joga-

Zanim jaźń będzie się mogła rozwinąć, inne elementy osobowości powinny być w pełni rozwinięte i zróżnicowane. Dlatego też archetyp jaźni ujawnia się zwykle dopiero wtedy, gdy człowiek osiągnie wiek średni. W tym czasie jednostka zaczyna podejmować poważne wysiłki, by centrum swej osobowości przesunąć z rejonu świadomego ego do obszaru leżącego pomiędzy świadomością a nieświadomością. Ten pośredni obszar – to właśnie obszar jaźni. Pojęcie jaźni jest zapewne największym odkryciem psychologicznym Junga i największym osiągnięciem w jego badaniach nad archetypami.

Jung wyróżnia dwie zasadnicze postawy lub nastawienia osobowości – postawę ekstrawersji i postawę introwersji. Postawa ekstrawertywna ukierunkowuje aktywność jednostki na obiektywny świat zewnętrzny, postawa introwertywna zaś na subiektywny świat wewnętrzny (1921).

Osobowość każdej jednostki zawiera obie te sprzeczne postawy, jednakże zazwyczaj jedna z nich ma charakter dominujący i jest uświadamiana, podczas gdy druga jest stłumiona i nieświadoma. Jeśli ego w swych relacjach ze światem nastawione jest ekstrawertywnie, to nieświadomość osobowa będzie miała nastawienie introwertywne.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.