Szukasz psychologa sportu lub pracy w Warszawie? Pomoc masz w zasięgu ręki w naszych gabinetach!

Niepożądane skutki uboczne kary

Kara, stosowana w sposób właściwy, może oczywiście stłumić poprzedzające ją zachowanie. Może jednak, niestety, mieć i niepożądane skutki: 1) sam możesz uwarunkować się tak, że będziesz stosować ją coraz częściej, 2) Twoi uczniowie mogą zacząć Cię unikać, 3) bodźce karzące utracą swą skuteczność, 4) wpływ kary ulegnie zgeneralizowaniu. Powinieneś dobrze zrozumieć, na czym owe efekty polegają.

Łapanie na gorącym uczynku W procesie uczenia się i nauczania obowiązuje prosta prawda, polegająca na tym, że podobnie jak Ty uczysz swych uczniów, tak i oni uczą Ciebie (Gray, Graubard i Rosenberg, 1974). Niekiedy nie zdajemy sobie sprawy ze zmian w naszym zachowaniu, niemniej pozostaje faktem, iż zmiany takie zachodzą. Co więcej, nie zawsze bywają one pożądane (Lipę i Jung, 1971).

Dla przykładu, rozważmy sytuację, w której „spoglądasz z naganą w oku” na jednego z uczniów ponieważ nie uważa on podczas lekcji. Załóżmy dalej, że uczeń ten przestaje rozmawiać z sąsiadem i „bierze się do roboty”. W ten oto sposób zostałeś wzmocniony za zastosowanie kary w celu kierowania zachowaniami Twoich uczniów. Co więcej, prawdopodobieństwo uczynienia tego samego przy podobnej okazji w przyszłości wzrosło. Obecnie jesteś o jeden krok bliżej niż przedtem do nawyku „łapania na gorącym uczynku”.

Potencjalne niebezpieczeństwo tkwi w tym, iż takie wyłapywanie i karanie niewłaściwych zachowań szybko może się przekształcić w dominujący sposób utrzymywania dyscypliny w klasie. Sposób ten ma jednak przede wszystkim tę wadę, że samo stłumienie wadliwego zachowania nie nauczy zachowania właściwego. Nie musi to koniecznie stanowić problemu, jeżeli zachowania alternatywne są już wyuczone i mieszczą się w zasięgu możliwości ucznia. Potencjalnie największe ryzyko występuje wówczas, gdy nauczyciel stosuje karę w celu sprawowania kontroli nad wadliwymi zachowaniami tych uczniów, którzy nie wyuczyli się jeszcze zachowań alternatywnych, umożliwiających im stosowne uniknięcie przykrości ze strony nauczyciela (Kounin, 1970). W takich sytuacjach może się zdarzyć, że uczniowie zaczną odczuwać silny niepokój czy lęk. Mogą się wówczas zachowywać w sposób, który można określić jako neurotyczny.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.