Szukasz psychologa sportu lub pracy w Warszawie? Pomoc masz w zasięgu ręki w naszych gabinetach!

Prace Spearmana

Na metodzie obliczeń korelacyjnych, wzbogaconej nowymi pojęciami (korelacja rangowa, pierwsze jasne sformułowanie koncepcji analizy czynnikowej) oparł się później Charles E. Spearman (1863 – 1945), wpływowy organizator badań tzw. psychologicznej szkoły londyńskiej, twórca dwuczynnikowej teorii inteligencji88. Interesując się rozwojem zdolności umysłowych, zastosował obliczenia współczynnika korelacji między różnymi, mierzonymi za pomocą testów, czynnościami umy-r słowymi dzieci szkolnych. W wyniku tych obliczeń stwierdził, że we wszystkich tych czynnościach przejawia się ogólny czynnik intelektualny, który nazwał czynnikiem „g” (od generał) oraz czynnik specyficzny ,,s”, co odpowiadałoby z grubsza inteligencji ogólnej i zdolnościom specjalnym (choć Spearman bronił się przed używaniem tych nazw). Prace Spearmana wywołały szeroką dyskusję, a sprawdzanie jego teorii i dalsze szukanie matematycznych sposobów wydzielania i pomiaru czynników inteligencji doprowadziło do szerokiego rozbudowania analizy czynnikowej.

W Anglii prace Spearmana krytykowane były od strony matematycznej przez K. Pearsona, W. Browna, a przede wszystkim przez Godfreya H. Thomsona (1881 – 1955), który sam znacznie przyczynił się do rozwoju tej dziedziny statystyki matematycznej39. Natomiast C. Burt, powtarzając badania Spearmana, wskazywał na istnienie nie dwóch, lecz czterech czynników inteligencji: ogólnego, grupowego, specyficznego i błędu (error). Ta teoria nie zyskała większego uznania, ale szła w tym samym kierunku, co szeroko w Stanach Zjednoczonych rozbudowana teoria L. L. Thurstone’a (1887 – 1955), który na podstawie udoskonalonej analizy czynnikowej, zastosowanej do własnych obszernych badań testowych, przeciwstawił dwuczynnikowej teorii inteligencji Spearmana nową teorię wieloczynnikową” Thurstone uwzględnił w niej takie „pierwotne zdolności umysłowe”, jak: rozumienie mowy płynność słowna, łatwość operowania liczbami, wyobraźnia przestrzenna pamięć, szybkość spostrzegania i rozumowanie.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.