Szukasz psychologa sportu lub pracy w Warszawie? Pomoc masz w zasięgu ręki w naszych gabinetach!

PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA W ZWIĄZKU RADZIECKIM

O ważnych materialistycznych źródłach rosyjskiej psychologii dziecka była już poprzednio mowa (por. rozdz. I, C). Do tych postępowych tradycji nawiązuje w końcu XIX wieku P. F. Kaptieriew, najmujący się zagadnieniami rozwoju charakteru i osobowości dziecka i akcentujący w swych pracach znaczenie własnej aktywności wychowanka, oraz znany psychiatra, I. A. Sikorski, interesujący się m.in. rozwojem i psychologicznymi podstawami wychowania dziecka. Do znanych badaczy z początków XX w. należą: A. P. Nieczaj ew, inicjator pierwszych badań porównawczych nad dziećmi w różnym wieku, twórca laboratorium eksperymentalnej psychologii pedagogicznej w Petersburgu (1901): jego współpracownik, A. F. Łazurski, znany z badań nad osobowością i charakterem oraz z systematycznych obserwacji uczniów w warunkach naturalnych (m.in. był twórcą metody „eksperymentu naturalnego”): G. I. Rossoimo, zajmujący się m.in. pomiarami rozwoju umysłowego, zwolennik testów, autor znanej techniki przedstawiania wyników badań testowych w postaci „profilu psychologicznego”, i inni. Mimo nagromadzenia przez tych autorów dużego zasobu konkretnej wiedzy o dziecku, jego rozwoju i wychowaniu, mimo zasadniczo postępowej postawy społecznej, nie uchronili się oni od licznych błędów i niekonsekwencji w swych założeniach teoretycznych, nawiązywali bowiem do panujących wówczas w Europie i Ameryce biologistycznych teorii rozwoju i hołdowali pajdocentryzmowi. Ten kierunek pedagogiki, polegający na kierowaniu się w nauczaniu i wychowaniu rzekomo wrodzonymi, naturalnymi potrzebami i zainteresowaniami dziecka, rozwijał się nadal bujnie w Związku Radzieckim jeszcze w latach dwudziestych, nie przynosząc zresztą ważniejszych prac teoretycznych i doprowadzając w latach trzydziestych do ostrej krytyki pedologii (por. s. 88 i 89). Jednak w okresie przedrewolucyjnym prace tych psychologów i ich współpracowników, nastawione na badania eksperymentalne i ścisłe wiązanie psychologii z życiem, zwłaszcza z wychowaniem i pracą szkoły, przeciwstawiają się idealizmowi i suchej akademickości tradycyjnej psychologii introspekcyjnej, dominującej wówczas w Rosji. Głównym reprezentantem tego idealistycznego kierunku był R. I. Czełpanow, profesor psychologii w Uniwersytecie Moskiewskim, założyciel (1912 r.) i dyrektor Instytutu Psychologicznego. Rozwijał on ożywioną działalność naukową i organizacyjną i cieszył się dużymi wpływami oraz uznaniem władz carskich. Najostrzej idealizmowi i subiektywizmowi psychologii Czełpanowa przeciwstawiał się w okresie przedrewolucyjnym światowej sławy psychiatra i psycholog, W. M. Biechtieriew (1857- 1927), który wniósł poważny wkład także do psychologii dziecka128

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.