Rozwój osobowości – dorosły

Teraz, gdy jednostka osiągnęła już dojrzałość, jest ona osobą, której głównym wyznacznikiem zachowania jest zbiór zorganizowanych i spójnych cech. Cechy te powstawały w różny sposób z ubogiego motywacyjnego wyposażenia noworodka. Dokładny przebieg kształtowania się tych tendencji nie jest szczególnie interesujący, ponieważ zgodnie z zasadą autonomii funkcjonalnej nie czerpią one już swej siły motywacyjnej z pierwotnych źródeł, jakiekolwiek by one były. Jak ujął to Allport: „To, co kieruje zachowaniem, kieruje nim teraz”, i nie musimy znać historii popędu, by zrozumieć jego działanie. Funkcjonowanie tych cech ma w znacznej mierze charakter świadomy i racjonalny. Normalna jednostka z reguły wie, co robi i dlaczego to robi. Jej zachowanie układa się w spójny wzorzec, a jądro tego wzorca stanowią funkcje, które

Allport nazywa propriacyjnymi. Nie można w pełni zrozumieć osoby dorosłej nie znając jej celów i aspiracji. Najważniejsze motywy nie są echami przeszłości, lecz raczej sygnałami z przyszłości. Przeważnie lepiej możemy przewidzieć, co dana osoba zrobi, jeśli znamy jej świadome plany, niż jeśli znamy jej wyparte wspomnienia.

Allport przyznaje, że przedstawiony powyżej obraz jest nieco wyidealizowany. Nie wszyscy dorośli osiągają pełną dojrzałość. Są osoby dorosłe, których motywacje nadal trącą przedszkolem. Nie wszyscy dorośli zdają się kierować w swym zachowaniu zrozumiałymi, racjonalnymi zasadami. Jednakże miarą ich normalności i dojrzałości jest to, w jakiej mierze unikają oni nieświadomych motywacji i w jakim stopniu ich cechy są niezależne od swych dziecięcych źródeł. Jedynie w wypadku jednostek z poważnymi zaburzeniami mamy do czynienia z osobami dorosłymi, które działają nie wiedząc, dlaczego działają, i których zachowanie jest ściślej związane ze zdarzeniami zaszłymi w dzieciństwie niż ze zdarzeniami zachodzącymi tu i teraz lub mającymi zajść w przyszłości.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *