Szukasz psychologa sportu lub pracy w Warszawie? Pomoc masz w zasięgu ręki w naszych gabinetach!

Sposób reagowania dziecka na określone bodźce i sytuacje cz. II

Wielu autorów akcentuje, że wraz z wiekiem strach przesuwa się w sferę wyobraźni: Dzieci 6 – 7-letnie boją się np. żywiołów, a także straszydeł i duchów1-na tle słuchanych bajek. W tym samym wieku ujawniają się w szerszej mierze społeczne przyczyny lęku – dzieci obawiają .się braku akceptacji przez rówieśników, osamotnienia, wyśmiewania itp. (Gesell, 1946). Reakcje strachu stają się z wiekiem coraz bardziej specyficzne i dostosowane do bodźców, które je wywołują. U małego dziecka strach jest czymś w rodzaju silnego napięcia emocjonalnego, podobnego do paniki i nie musi wiązać się z czymkolwiek określonym. Natomiast W wieku przedszkolnym jest on już skojarzony z nabytym doświadczeniem, przykrym lub bolesnym dla dziecka, np. z wizytą u lekarza, albo też powstaje przez naśladownictwo zachowania się dorosłych lub rówieśników, np, strach przed burzą. Oprócz bezpośredniej reakcji strachu, którą wywołują przede wszystkim bodźce nagłe, dziecko może przeżywać obawę antycypującą wydarzenie skojarzone przez nie z nieprzyjemnym przeżyciem, albo może doznawać lęków, mniej konkretnych i wyraźnych- powodują one m.in. zakłócenia snu i przejawiają się w marzeniach sennych o niepokojącej treści.

Formy reakcji dzieci na bodźce wywołujące strach zmieniają się z wiekiem, jakkolwiek i one zależą od siły bodźca oraz indywidualnych cech osobowości dziecka. Wyróżniamy reakcje natychmiastowe i wtórne ich konsekwencje. Już trzy i półletnie dzieci na ogół nie krzyczą, gdy się czegoś przestraszą, lecz wyrażają słownie swoje przerażenie lub też uciekają, a wybuch płaczu jest zwykle reakcją nieco odroczoną. Dzieci w późnej fazie przedszkolnej unikają bodźców wywołujących strach i wstydzą się przejawiać tę emocję. Pod wpływem tłumionego lęku u niektórych dzieci pojawiają się wówczas objawy nerwowego zachowania się: rozmaite współruchy, miny zwieszanie głowy, lękliwe spojrzenia, jąkanie. Gdy takie reakcje utrwalą się, trudno je potem wykorzenić. Przezwyciężanie strachu i lęku za pomocą niewłaściwych środków prowadzi dó wzmożenia tych negatywnych emocji. Tak więc nieskuteczne jest wyśmiewanie i ośmieszanie dziecka, grożenie mu czy też ignorowanie strachu i jego przyczyn: krótkotrwałe efekty, i to tylko u dzieci młodszych, przynosi odwracanie uwagi dziecka od bodźca. Skuteczne okazały się natomiast takie metody, jak stopniowe stykanie dziecka z przedmiotami wywołującymi lęk i kojarzenie ich z nagrodą, u starszych zaś dzieci rzeczowe i spokojne wyjaśnienia, wzmacniane przez przykład osobisty: sprzyja to racjonalizacji emocji strachu.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.