Szukasz psychologa sportu lub pracy w Warszawie? Pomoc masz w zasięgu ręki w naszych gabinetach!

TEORIA OSOBOWOŚCI CZ. II

Nieuchronną konsekwencją braku jasnego sformułowania istoty założeń leżących u podstaw teorii jest występowanie poważnych pomyłek i niejasności w procesie wywodzenia z teorii zdań empirycznych. Możliwe jest bowiem wtedy wyprowadzenie z tej samej teorii sprzecznych ze sobą implikacji. Obecnie w większości teorii osobowości proces ten jest przypadkowy, niejasny i nieskuteczny. Wynika to nie tylko z braku jasnego sformułowania podstawowych założeń, lecz także z tego, iż większość teoretyków osobowości nastawiona jest raczej na stosowanie wyjaśnień post factum niż na formułowanie nowych hipotez dotyczących zachowania człowieka. Aczkolwiek teorie osobowości różnią się stopniem dokładności w formułowaniu definicji empirycznych, to jednak żadna z tych teorii nie osiągnęła wysokich standardów w kategoriach bezwzględnych.

Powyższe stwierdzenia dotyczące formalnej oceny teorii osobowości mogą zniechęcić do prób formułowania takich teorii. Czyż nie lepiej byłoby teraz zapomnieć o teoriach i skoncentrować się na konstruowaniu narzędzi i na szczegółowych badaniach empirycznych? Stanowczo nie! Taka decyzja nie będzie bowiem rezygnacją z teorii „w ogóle”, lecz doprowadzi do zastąpienia teorii sformułowanej explicite przez teorię „utajoną”, sformułowaną implicite. Nie ma możliwości całkowitego zrezygnowania z teorii, gdy bowiem usiłujemy nie posługiwać się żadną teorią, w rzeczywistości stosujemy implicite własne, często niespójne założenia dotyczące zachowań człowieka i te właśnie nieokreślone założenia determinują, co i w jaki sposób będziemy badać. Na prowadzenie każdej obserwacji konkretnych zjawisk empirycznych zawsze wpływa jakaś „teoria” – na pewne rzeczy zwraca się szczególną uwagę, inne zaś się pomija – i jednym z celów stosowania teorii jest wyraźne określenie zasad tego procesu abstrahowania. Jeśli zrezygnujemy z próby określenia teoretycznych podstaw własnych działań, to tym samym wyeliminujemy możliwość udoskonalenia założeń determinujących prowadzone badania.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.