Szukasz psychologa sportu lub pracy w Warszawie? Pomoc masz w zasięgu ręki w naszych gabinetach!

UPRZEDZENIE

Uprzedzenie to nie poparte niczym uogólnienie, przedwczesny sąd (przesąd) na temat grupy czy kategorii ludzi. Do uprzedzeń należą takie przekonania jak: „Amerykanie pochodzenia afrykańskiego są leniwi i niezaradni”: „Żydzi są pazerni na pieniądze”: „Kobiety reagują uczuciowo”. W rezultacie te kategorie społeczne często wywołują w nas negatywne emocje: chociaż istnienie pozytywnych uprzedzeń jest możliwe, prawie zawsze używa się pojęcia „uprzedzenie” do opisu negatywnych postaw.

Socjologowie włożyli wiele wysiłku, by zrozumieć przyczyny uprzedzeń. Zaproponowali pięć wyjaśnień na ten temat. Stereotypy, czyli sztywne poglądy grupy ludzi, które nie zmieniają się nawet pod wpływem faktów sugerujących ich nieprawdziwość, są jednym ze źródeł uprzedzeń. Uogólnienia te nie pozwalają osobie, która jest uprzedzona, dostrzec różnic między osobami należącymi do tej samej kategorii społecznej: w związku z tym wszystkie osoby uważane są za podobne do siebie.

Wykazano także, że osobowości autorytarne wyróżniają się pewnym zespołem cech: konformizmem, nietolerancją i niepewnością: cechy te sprawiają, że przyjmują one postawy pełne uprzedzeń (Adorno i in., 1950). Jednostki takie – wychowywane przez rodziców zimnych, utrzymujących dystans i wymagających posłuszeństwa – mają tendencje do ciasnych, nieelastycznych i antyintelektualnych poglądów. Nie lubią różnic, szczególnie tych, które mogłyby podważać ich własne cechy, działania lub przynależność do grupy.

Szukanie kozła ofiarnego dotyczy obwiniania osób słabszych o własne niepowodzenia i ograniczenia (Dollard i in., 1939). Zdarza się to szczególnie wtedy, gdy jednostki są sfrustrowane, ale nie mogą okazać swoich uczuć wobec prawdziwego źródła frustracji, ponieważ jest ono zbyt potężne lub niedokładnie określone. Przykładem takiej postawy było obwinianie Żydów w Niemczech o trudności ekonomiczne państwa po I wojnie światowej.

Zdarza się również, że źródłem niechętnych postaw wobec pewnych grup czy osobników jest kultura. Etnocentryzm (patrz rozdz. 3) często stanowi przyczynę uprzedzeń.

Konflikt społeczny także może powodować uprzedzenia. Konflikt międzyludzki często prowadzi do uprzedzeń wobec opozycji, co usprawiedliwia wrogość. Protestanci i katolicy w Irlandii Północnej kultywują wzajemne uprzedzenia wynikające z trwającego od lat antagonizmu. Inną przyczyną uprzedzeń może być konflikt ekonomiczny, tak jak w przypadku Ameryka- nów pochodzenia afrykańskiego i białej biedoty z Południa albo dużej grupy gastarbeiterów w krajach europejskich i rdzennych najuboższych mieszkańców tych regionów.

Nie wszyscy, którzy mają uprzedzenia, postępują zgodnie z nimi. Uprzedzenia to stan świadomości, a nie szczególna forma działania, chociaż często stanowią one podstawę zachowań.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.